10 Mart 2026

Sevgili Dostum, Beyin Cerrahı Prof Dr Türker Kılıç sayesinde beyinle ilgili biraz bilgi sahibi oldum. Yaşam dediğimiz sürecin bütün aşamalarının beyinde başladığını ve bittiğini onun kitaplarından ve videolarından öğrendim.

Meğer bütün mesele, beyindeki 85-90 milyar nöron ve herbirisinin 10 milyon bağlantısı arasındaki elektrokimyasal akıştan ibaretmiş.

Yaşamın merak ettiğim sırlarından birisi de yetenek idi.

Yani, bazı insanlar müzik, resim, heykel, bilim vb alanlarda, bizlerden daha yüksek donanım ve yetkinlik ile Dünyaya geliyordu. .

Tahminim 10 yıl içinde,  AI bu dalların tamamında kusursuz işler çıkaracak.

Heykel yapacak.

Beste yapacak.

Resim yapacak.

O zaman buna yetenek diyemeyeceğiz herhalde?

Ne demeliyiz?

Yetenek kavramı artık tarihe mi karışacak?

Bu alengirli soruyu Yapay Zekanın kendisine sordum.

Çok ustaca cevaplar aldım.

Hayır. Yetenek bitmeyecek.

Bazı yetenekler önemini kaybedecek, bazıları ise daha değerli olacak.

Teknoloji tarih boyunca sıçramalar yaptı. Hepsi de insanları korkuttu.

Makineler üretime girdiğinde, insanların işsiz kalacağı korkusu patladı.

Bilgisayarlar geldi. Muhasebecilere, finansçılara, asistanlara gerek kalmayacak, denildi.

Sonuçta işler farklı boyutlara vardı, ama insanlar farklı beceriler geliştirdi.

Yapay zekâ hangi insan yeteneklerini silebilir?

Mesela, ezbere dayalı bilgi edinmenin sonu gelebilir.

Basit mesajlar ve yazılar yazma dönemi bitebilir.

Klasik ve rutin analizler tarihe karışabilir.

Basit kodlamayı da unutabiliriz.

Zira YZ bunları çok hızlı yapabiliyor.

Ama bazı yetenekler paha biçilmez değere ulaşacak.

Yaratıcılık

Kavram ve düşünce üretmek

Stratejik düşünmek

Büyük fotoğrafa odaklanabilmek.

İnsan ilişkilerine dair;

Rehberlik, empati, ikna.

Eleştirel bakış;

YZ tarafından verilen bilgiyi sorgulamak

Geleceğin güçlü modeli şudur;

Yapay zekayı doğru kullanan insan

Yani..

İyi bir teknik direktör = YZ

İyi bir fizikçi + YZ

İyi bir yazar + YZ

İyi bir finansçı + YZ

İyi bir hekim + YZ

Bu modeller çok güçlü hale gelecek.

YZ ile ilgili risk çok başka bir noktadan gelecek.

İnsanların düşünce tembeli olması.

Araştırmaması.

Sormaması.

Analiz yapmaması.

Velhasıl kelam;

Eğer insanoğlu her şeyi YZ’a bırakırsa, zihinsel kaslar zayıflayabilir.

Doksan milyar nöron ve bağlantıları körelebilir.

O zaman her şey güllük gülistanlık diyebilir miyiz?

Yani gelecekte bir YZ egemenliği riski yok mu?

Pek emin olmayalım.

Neden mi?

Bilgi üretimini artık yapay zekâ da yapıyor. Yani YZ insanoğlunun yaşamı dönüştüren bu en temek becerisini üstlenmek üzere.

Eskiden bilimsel ilerleme sadece insanların becerisine bağlı idi.

Şimdi ise yapay zekâ:

Yeni moleküller keşfediyor.

Kod yazıyor.

Bilimsel makaleleri analiz edebiliyor

Bu noktada biraz duralım;

Yapay zekâ → bilim üretimini hızlandırıyor → daha iyi yapay zekâ üretiyor.

Velev ki bu bir besleme akışı sağlarsa, vay insanlığın haline.

Çip gücü hızla artıyor

Yapay zekânın gücü büyük ölçüde işlem gücüne bağlı.

Yeni YZ çipleri her birkaç yılda kat kat daha güçlü oluyor. Ayrıca:

2030’a kadar YZ hesaplama gücünün 10–100 kat artması bekleniyor.

Eğer YZ ile robotik birleşirse;

Bugün çoğu yapay zekâ sadece bilgisayar içinde.

Ama artık şu alanlarla birleşiyor:

Robotlar

Otomasyon

Otonom araçlar

Bu gerçekleşirse YZ fiziksel dünyaya çıkmış olacak.

YZ kendi kendini geliştirmeye başlayabilir

İnsanlar güçlü bir AI geliştirir.

İnsanlar daha güçlü bir YZ tasarlar

Bu güçlü YZ daha da güçlü bir YZ üretir.

Yeni YZ tahmin edemeyeceğimiz kadar güçlü olur.

Sonra?

Sonrasını tahmin etmek bu fakiri aşar.